Hulp en ideeën

Veiligheid 

Met leerlingen buiten de school aan het werk gaan levert een aantal andere veiligheidsrisico’s op dan binnen de school werken. Kern van het vergroten van de veiligheid is meer gelegen in de organisatie en de voorbereiding van leerlingen, collega’s de mensen in bijv. een museum, dan in het opvoeren van de controle.

Vragen leren stellen
Als je met de leerlingen naar een museum gaat, is het verleidelijk de vragen voor de leerlingen te bedenken. Soms is het echter belangrijker dat leerlingen vragen leren stellen, dan dat zij (de goede) antwoorden geven. Het is een goede start voor een onderzoek dat de leerlingen moeten gaan uitvoeren. In de twee werkbladen wordt een manier aanschouwelijk gemaakt om voorwerpen van alle kanten te benaderen en groepen vragen te stellen. De groepen vragen zijn op zichzelf goede manieren om te leren systematiseren, schematiseren, vergelijken en samen te vatten.

Voorbeelden van opdrachten

Geïnspireerd door de verhalen en voorbeelden van de docenten heeft Peter van der Zwaal een aantal aanzetten voor opdrachten gemaakt. Klik op het trefwoord om de opdracht te downloaden.

Replica Een oud voorwerp opnieuw maken (pso, techniek, handvaardigheid, beroepsvoorbereidende programma’s)

Van veel historische voorwerpen is een moderne replica te maken. Dat kan je zo historisch mogelijk doen maar je kan er ook voor kiezen om het in moderne materialen uit te voeren. Leerlingen laten zich inspireren door de oude voorwerpen of afbeeldingen van de oude voorwerpen. In de strijdwagen die leerlingen van B.C.Broekhin (Swalmen) maakten is te zien dat er gebruikgemaakt werd van moderne lastechnieken. De strijdwagen is misschien niet authentiek geworden, maar het leren van de leerlingen wel!

Piet Hellenbrandt, docent metaaltechniek aan het Bisschoppelijke College Broekhin locatie Swalmen is in het kader van het project “Middeleeuwen”  met zijn leerlingen naar het museum in Asselt geweest om onderzoek te doen naar de manier waarop harnassen en wapens werden gemaakt. ‘Natuurlijk ga ik met de leerlingen in het museum om de hoek kijken wat daar uit de Middeleeuwen aan spul ligt. Een mooie aanzet voor ons project en ze gaan op een andere manier het museum in. Als ze slim zijn maken ze meteen een verslag voor CKV , dan snijdt het mes aan twee kanten!’

In 2014 maakten de leerlingen een Romeinse strijdwagen. Het bezoek van het museum heeft voor de leerlingen een functie. Zij moeten er bekijken hoe de strijdwagen of het harnas eruit zien.

Oud en nieuw Oude ambachten herleven in moderne industriele toepassingen (pso, geschiedenis).Van veel voorwerpen is een oude en een moderne versie. Soms is het nieuwe voorwerp nauwelijks veranderd, zoals bij de naald die de kleermaker in de gravure van Jan Luycken gebruikt. Soms ook zijn er wel veranderingen, een ander materiaal of een andere vorm. Soms is een voorwerp of een beroep verdwenen en heeft een nieuw voorwerp of beroep de functie overgenomen. Er bestaan nog wel kleermakers, maar het merendeel van de kleding wordt niet door de kleermaker gemaakt. Weten de leerlingen eigenlijk wel waar hun kleren gemaakt worden?

Kan Jan Luyken de start zijn van een zoektocht naar hun wereld?

Kiosk Maten en gewichten leren schatten en hanteren (wiskunde, natuurkunde). Voor de Munsterkerk in Roermond staat een kiosk waarin muziekuitvoeringen ten gehore gebracht worden. De kiosk moet worden ingepakt om op 11 november door de Prins te worden uitgepakt. Hoeveel m2 pakpapier moet je bestellen? Bereken het oppervlak door lengte, breedte en hoogte in te schatten.
Om het feest compleet te maken wordt de kiosk door een gaatje in het dak met bier gevuld. Hoeveel liter moet je bestellen?
In elke stad en in elk dorp staan (historische) gebouwen waarmee je omtrek, oppervlak en inhoud kan oefenen. Prima om de rekenvaardigheid van je leerlingen op peil te houden!
Graffiti Onderzoek doen naar vormen en kleuren en de reslutaten presenteren (Nederlands, handvaardigheid, tekenen, beeldende vorming, ckv)Oude gebouwen zijn soms van zandsteen gemaakt en al eeuwenlang krassen mensen er namen, woorden en tekens in. Een tamelijk nieuw verschijnsel is graffiti met viltstiften en spuitbussen. Aan dat laatste maken jullie leerlingen zich misschien ook wel schuldig. Je kan het misschien gebruiken als thema voor onderzoek, verslag en discussie.

Een idee voor een opdracht voor Nederlands en maatschappijleer, beeldende vorming en CKV

Fotografeer zes verschillende graffiti’s en geef er je commentaar bij. Denk aan vragen als:
 Welke graffiti vind je mooi, welke lelijk? waarom (argumenten)
 Is graffiti kunst of is het een vervuilende aantasting van gebouwen?
 Rotstekeningen – waren dat niet de eerste graffiti? Zou je graffiti dus kunnen zien als cultureel erfgoed?
Je kunt gaan praten met schoonmakers van de gemeente die graffiti moeten verwijderen, en met graffitimakers.
Sluit het project af met een tentoonstelling van graffiti met argumenten voor en tegen.

Presentatie Presentatievaardighedencentraal stellen, een echt publiek als rijke context (Nederlands, mvt, geschiedenis, aardrijkskunde, De opdracht was zoiets als: zorg als klas voor een boeiende rondleiding voor een groep volwassenen rond het droogdok Jan Blanken. De leerlingen kregen allemaal een stukje van het werk sommigen hielden de rondleiding uit het hoofd anderen hadden een spiekbriefje in de hand. De leraren Nederlands en geschiedenis waren allebei tevreden.
In elk dorp of stad is een omgeving, object of tentoonstelling waar rondgeleid kan worden.
maatschappijleer)
Stenen Een onderzoek doen naar het karakter van bestrating (beeldende vakken, ckv).Op het plein zijn verschillende soorten bestrating gebruikt. De ontwerper van het plein heeft er lang over nagedacht en bepaalde keuzes gemaakt. Hebben leerlingen er een mening over? Welke bestrating is met meest ‘dood’, welke het meest ‘levend’?
Welke bestrating zouden ze kiezen voor op het schoolplein: asfalt om op te skaten?
Wolkje Creatief of meer gericht schrijven (Nederlands, mvt, geschiedenis, aardrijkskunde, maatschappijleer) Op het bankje zit een bronzen man.
Stel leerlingen vragen om hun creativiteit te prikkelen: Waarom zit hij daar? Hoe oud is hij en hoe heet hij? Wat was zijn beroep? Waar denkt hij aan? Wat vindt hij van zijn omgeving? Wat zou hij gaan doen als hij kon weglopen?
Hoe ouder de beelden hoe meer ze meegemaakt hebben en hoe meer vragen je kunt bedenken. En met die antwoorden heb je zo een compleet verhaal. Vraag de leerlingen ook naar de geur die er vroeger gehangen heeft en naar typische geluiden uit de tijd waarin het beeld is neergezet.
Laat de leerlingen met een digitale camera beelden fotograferen, er dit soort vragen bij bedenken en antwoorden geven. Misschien wordt het wel een heel verhaal!